Dzisiaj jest ťroda 24 lipiec 2019 r. www.Jarota.pl   



Łomża - historia

Po┼éo┼╝ona nad rzek─ů Narew, wraz z ca┼é─ů Ziemi─ů ┼üom┼╝y┼äsk─ů le┼╝y w obszarze Zielonych P┼éuc Polski, obszaru zaliczanego do ostatnich w Europie teren├│w o nieska┼╝onej przyrodzie i unikalnych walorach krajobrazowych. Miasto liczy prawie 64 tysi─ůce mieszka┼äc├│w i zajmuje powierzchni─Ö 3 271 ha. ┼üom┼╝a, usytuowana w odleg┼éo┼Ťci zaledwie 140 km od Warszawy i 75 km od Bia┼éegostoku, jest wa┼╝nym w─Öz┼éem mi─Ödzynarodowego transportu drogowego: 138 km od przej┼Ťcia granicznego w Ku┼║nicy, 146 km od przej┼Ťcia granicznego w Ogrodnikach.

┼üom┼╝a pe┼éni funkcj─Ö g┼é├│wnego o┼Ťrodka gospodarczego i kulturalnego regionu. P├│┼énocno - wschodni teren miasta, jako obszar przej┼Ťciowy pomi─Ödzy morenow─ů wysocczyzn─ů, stanowi malowniczy krajobraz, charakteryzuj─ůcy si─Ö urozmaicon─ů rze┼║b─ů. W niewielkiej odleg┼éo┼Ťci od miasta znajduj─ů si─Ö obszary przyrody chronionej: ┼üom┼╝y┼äski Park Krajobrazowy Doliny Narwi, Biebrza┼äski Park Narodowy, Narwia┼äski Park Narodowy.


┼üom┼╝a le┼╝y na wyj─ůtkowo pi─Öknej skarpie, wok├│┼é niepowtarzalnych obszar├│w bagiennych z unikalna flor─ů i faun─ů.Od strony po┼éudniowo - wschodniej z miastem s─ůsiaduje rezerwat przyrody, kt├│ry sta┼é si─Ö podstaw─ů do utworzenia ┼üom┼╝y┼äskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi. Miasto i jego okolice stanowi─ů doskona┼é─ů baz─Ö dla tych, kt├│rzy potrafi─ů doceni─ç niepowtarzaln─ů przyrod─Ö.


Historia miasta


┼üom┼╝a powsta┼éa w X wieku w odleg┼éo┼Ťci 5 km na wsch├│d od obecnego centrum, na wysokiej skarpie doliny rzeki Narew. Pozosta┼éo┼Ťci─ů po tamtych czasach jest olbrzymie grodzisko nazwane „G├│r─ů Kr├│lowej Bony” oraz „Wzg├│rzem ┼Ťw. Wawrzy┼äca”. Usytuowanie miasta na obecnym miejscu nast─ůpi┼éo w 2 po┼éowie XIV w. Prawa miejskie ┼üom┼╝a otrzyma┼éa 15 czerwca 1418 roku od ksi─Öcia Janusza I. Po ┼Ťmierci ostatnich ksi─ů┼╝─ůt mazowieckich i wcieleniu Mazowsza do Korony w 1526 roku, ┼üom┼╝a sta┼éa si─Ö miastem kr├│lewskim.


Najwi─Ökszy rozkwit miasta przypad┼é na wiek XV i XVI. Miasto le┼╝a┼éo na szlaku rzecznym Narew-Wis┼éa, posiada┼éo port i sze┼Ť─ç most├│w. Otoczone by┼éo wa┼éami. St─ůd rozchodzi┼éy si─Ö wa┼╝ne szlaki handlowe do Prus, Wilna, Rusi i na zach├│d Europy. ┼üom┼╝a by┼éa o┼Ťrodkiem handlu, rzemios┼éa, siedzib─ů urz─Öd├│w i sejmik├│w. W po┼éowie XVI wieku liczy┼éa 3300 mieszka┼äc├│w, ponad 540 dom├│w, 7 ko┼Ťcio┼é├│w, mia┼éa dw├│r kr├│lewski, ludwisarni─Ö, arsena┼é, ┼éa┼║ni─Ö, spichlerze zbo┼╝owe, magazyny soli i inne budowle. W po┼éowie XVII wieku nast─ůpi┼é upadek miasta spowodowany wojnami szwedzkimi oraz licznymi po┼╝arami i kl─Öskami ┼╝ywio┼éowymi. Ponowny wzrost i o┼╝ywienie gospodarcze przypad┼éy na wiek XIX-XX, co zwi─ůzane by┼éo mi─Ödzy innymi z powstaniem nowych w─Öz┼é├│w komunikacyjnych. Nast─ůpi┼éa dalsza rozbudowa miasta, kt├│re rozwin─Ö┼éo si─Ö stopniowo w o┼Ťrodek o charakterze przemys┼éowo-handlowym. W 1860 roku miasto liczy┼éo oko┼éo 6000 mieszka┼äc├│w. Po utworzeniu Ksi─Östwa Warszawskiego ┼üom┼╝a zosta┼éa siedzib─ů w┼éadz departamentu. Z chwil─ů utworzenia Kr├│lestwa Polskiego, od 1816 roku, zosta┼éa g┼é├│wnym miastem obwodu ┼éom┼╝y┼äskiego w wojew├│dztwie augustowskim. W 50 lat p├│┼║niej ┼üom┼╝─Ö wyznaczono na stolic─Ö guberni.


Szczeg├│lnie szybki rozw├│j nast─ůpi┼é w latach 1867-1915, gdy ┼üom┼╝a sta┼éa si─Ö g┼é├│wnym miastem guberni ┼éom┼╝y┼äskiej i w┼éadz gubernialnych, powiatowych i miejskich. I wojna ┼Ťwiatowa zahamowa┼éa szybko post─Öpuj─ůcy rozw├│j. W 1925 roku powsta┼éa diecezja ┼éom┼╝y┼äska. Miasto sta┼éo si─Ö siedzib─ů biskupa i uznawane by┼éo za jedno z najwi─Ökszych o┼Ťrodk├│w miejskich na obszarze p├│┼énocno-wschodniego Mazowsza. W 1912 roku miasto liczy┼éo oko┼éo 22000 mieszka┼äc├│w, a w 1939 roku 27000 (bez wojska). II wojna ┼Ťwiatowa przynios┼éa ze sob─ů zniszczenia. Miasto leg┼éo w gruzach a┼╝ w 70%. W wyniku deportacji i mord├│w liczba ludno┼Ťci zmala┼éa o 60%. Wyzwolenie ┼üom┼╝y nast─ůpi┼éo 13 wrze┼Ťnia 1944 roku.


W latach 1946-1975 odbudowano najstarsz─ů cz─Ö┼Ť─ç miasta. Wybudowano kilka osiedli mieszkaniowych. Uruchomiono miejsk─ů komunikacj─Ö autobusow─ů. Powsta┼éy liczne zak┼éady przemys┼éowe oraz oddano do u┼╝ytku ciep┼éowni─Ö miejsk─ů. W 1975 roku ┼üom┼╝a sta┼éa si─Ö stolic─ů wojew├│dztwa ┼éom┼╝y┼äskiego. W latach 1978-1990 nast─ůpi┼é gwa┼étowny wzrost gospodarczy oraz rozw├│j budownictwa mieszkaniowego. Powsta┼éy nowe osiedla mieszkaniowe w tym szczeg├│lnie osiedla sp├│┼édzielczego budownictwa mieszkaniowego w zabudowie wielorodzinnej. W tych latach praktycznie podwojony zosta┼é obszar teren├│w zainwestowanych. Funkcj─Ö stolicy wojew├│dztwa ┼éom┼╝y┼äskiego ┼üom┼╝a pe┼éni┼éa do 31.XII.1998 roku.



powr├│t /